In onze nieuwsbrief van 3 april 2025 bespraken wij het vonnis van de rechtbank van eerste aanleg te Brugge, waarin werd geoordeeld dat het tussenschakelen van een passieve holding bij een overname een kunstmatige constructie kan vormen. Intussen heeft het hof van beroep te Bergen deze strenge benadering in een arrest van 21 januari 2026 bevestigd.
De feiten
De zaak betrof een familiale vennootschap waarbij een nieuwe holdingvennootschap werd opgericht om de aandelen van de uittredende familieleden over te nemen. Kort na de overname ontving de holding dividenden van de operationele vennootschap, die werden aangewend om de overname te financieren. De holding beschikte niet over eigen personeel, kantoren of andere operationele middelen en oefende geen economische activiteit uit.
Door toepassing van de DBI-vrijstelling werd de holding niet belast op de dividenden die zij van de operationele vennootschap ontvangen had. Volgens de fiscus is de holding hoofdzakelijk opgezet om de fiscale voordelen van de moeder-dochterrichtlijn (zoals het DBI-regime) te genieten en is er sprake van fiscaal misbruik, zodat de holding wel belasting moet betalen op de ontvangen dividenden.
Waarom oordeelde het hof dat er sprake was van fiscaal misbruik?
Volgens het hof van beroep te Bergen vormde de holding een kunstmatige constructie. Het hof hechtte daarbij belang aan het ontbreken van economische substantie, aan het gegeven dat de holding hoofdzakelijk werd gebruikt om de aandelenovername met (quasi-)belastingvrije dividenden te financieren en aan de bijzonder korte tijdspanne waarbinnen de verschillende verrichtingen zich afspeelden. De aangehaalde niet-fiscale motieven, waaronder familiale overwegingen, werden onvoldoende overtuigend geacht. Volgens het hof had de overname ook op een andere wijze kunnen worden georganiseerd, zonder de betrokken holdingstructuur.
Het hof besluit dat een louter passieve holding, zonder eigen economische activiteit of voldoende zakelijke rechtvaardiging, geen aanspraak kan maken op de voordelen van het DBI-regime wanneer zij uitsluitend wordt gebruikt om een aandelenovername te financieren met (quasi-)belastingvrije dividenden.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Dit arrest betekent niet dat het opzetten van een holdingstructuur op zich fiscaal misbruik vormt. Deze rechtspraak maakt wel duidelijk dat een holdingvennootschap die zich beperkt tot het louter passief aanhouden van aandelen in een (operationele) dochtervennootschap en waarvoor geen overtuigende niet-fiscale verantwoording bestaat, een reëel risico loopt dat de toepassing van het DBI-regime wordt geweigerd.
De belastingplichtige kan daarentegen aantonen dat de gekozen structuur steunt op zakelijke motieven die de economische realiteit weerspiegelen. Overwegingen zoals financieringsfaciliteiten, aansprakelijkheidsafscherming, successieplanning en/of operationele en organisatorische synergiën binnen een groep kunnen daarbij als legitieme niet-fiscale motieven worden aanvaard, op voorwaarde dat zij ook concreet worden onderbouwd.
Besluit
Met dit arrest bevestigt het hof van beroep te Bergen de strenge lijn die de rechtbank van eerste aanleg te Brugge eerder had uitgezet.
Wie een holding overweegt op te richten of te gebruiken in het kader van een overname, doet er goed aan vooraf na te gaan of de gekozen structuur kan worden verantwoord door zakelijke motieven die de economische realiteit weerspiegelen en niet uitsluitend door fiscale overwegingen. Het is ook ten zeerste aangewezen dat de holding voldoende substantie heeft en zich niet beperkt tot het louter passief aanhouden van één participatie.
Wie in dit kader slordig of nalatig is, riskeert 25% meer belasting te betalen. Kan dus een pijnlijk foutje zijn.